ایلان ماسک: زیرساختهای هوش مصنوعی باید فراتر از زمین توسعه یابند
ایلان ماسک، مدیرعامل شرکتهای تسلا، اسپیسایکس و ایکس (توییتر سابق)، اخیراً هشدار داده است که زیرساختهای هوش مصنوعی (AI) نباید تنها به زمین محدود شوند. او معتقد است که رشد سریع هوش مصنوعی و نیاز روزافزون به انرژی و منابع محاسباتی، در نهایت باعث خواهد شد که بشر به دنبال توسعه این زیرساختها در خارج از سیاره زمین باشد.
نگرانیهای ماسک درباره محدودیتهای زمینی
ماسک در مصاحبهای با پادکست “The Joe Rogan Experience” تأکید کرد که منابع زمینی برای تأمین انرژی و فضای مورد نیاز جهت رشد هوش مصنوعی کافی نیستند. او گفت: «در نهایت، اگر هوش مصنوعی به رشد خود ادامه دهد، به نقطهای خواهیم رسید که دیگر نمیتوانیم فقط به زمین تکیه کنیم. باید به فکر توسعه زیرساختهای محاسباتی در فضا باشیم.»
رشد انفجاری هوش مصنوعی و نیاز به انرژی
در سالهای اخیر، هوش مصنوعی با سرعتی بیسابقه پیشرفت کرده است. مدلهای زبانی بزرگ مانند ChatGPT و Gemini نیازمند سرورهای قدرتمند و مصرف برق بسیار بالا هستند. طبق گزارشها، هزینه آموزش مدلهای پیشرفته هوش مصنوعی میتواند به صدها میلیون دلار برسد. به عنوان مثال، هزینه آموزش مدل GPT-4 حدود ۱۰۰ میلیون دلار تخمین زده شده است. این هزینهها تنها مربوط به آموزش اولیه است و هزینههای عملیاتی و نگهداری نیز به طور مداوم افزایش مییابد.
محدودیتهای منابع و محیط زیست
ماسک هشدار داد که ادامه این روند میتواند فشار زیادی بر منابع زمینی وارد کند. او گفت: «ما در حال حاضر با محدودیتهایی مانند مصرف بالای برق، کمبود چیپهای پیشرفته و حتی مشکلات زیستمحیطی مواجه هستیم. اگر بخواهیم هوش مصنوعی را در مقیاس کلان توسعه دهیم، باید به دنبال راهحلهای جدید باشیم.»
راهکارهای فضایی برای آینده هوش مصنوعی
یکی از راهکارهایی که ماسک پیشنهاد میدهد، انتقال بخشی از زیرساختهای محاسباتی به فضا است. او معتقد است که با استفاده از انرژی خورشیدی در فضا و ساخت دیتاسنترهای مداری، میتوان نیازهای رو به رشد هوش مصنوعی را تأمین کرد. ماسک افزود: «در فضا، محدودیتهای زمینی وجود ندارد. میتوانیم از انرژی خورشیدی نامحدود بهره ببریم و زیرساختهایی بسازیم که روی زمین ممکن نیست.»
نقش اسپیسایکس در تحقق این چشمانداز
شرکت اسپیسایکس، به رهبری ماسک، در حال حاضر پروژههایی مانند استارلینک را اجرا میکند که هدف آن ارائه اینترنت پرسرعت از طریق ماهواره است. ماسک معتقد است که این فناوریها میتوانند پایهای برای انتقال زیرساختهای هوش مصنوعی به فضا باشند. او گفت: «ما در حال حاضر هزاران ماهواره در مدار داریم. در آینده میتوانیم دیتاسنترهای فضایی بسازیم که به صورت مستقیم به شبکههای زمینی متصل شوند.»
چالشهای فنی و اقتصادی
با وجود جذابیت ایده انتقال زیرساختهای هوش مصنوعی به فضا، این پروژه با چالشهای فنی و اقتصادی زیادی روبروست. هزینه ارسال تجهیزات به فضا هنوز بسیار بالاست. به عنوان مثال، هزینه ارسال هر کیلوگرم بار به مدار پایین زمین توسط فالکون ۹ حدود ۲,۷۲۰ دلار است. همچنین، ساخت دیتاسنترهای مقاوم در برابر شرایط سخت فضایی نیازمند فناوریهای پیشرفته و سرمایهگذاری کلان است.
رقابت جهانی برای توسعه هوش مصنوعی
ماسک هشدار داد که اگر آمریکا و شرکتهای پیشرو در زمینه هوش مصنوعی به فکر توسعه زیرساختهای فضایی نباشند، کشورهای دیگر مانند چین ممکن است در این زمینه پیشتاز شوند. او گفت: «رقابت در حوزه هوش مصنوعی بسیار جدی است. اگر ما به فکر آینده نباشیم، دیگران این کار را خواهند کرد.»
آیندهای فراتر از زمین
در نهایت، ماسک معتقد است که آینده هوش مصنوعی و فناوریهای پیشرفته به خارج از زمین گره خورده است. او گفت: «اگر میخواهیم تمدن انسانی را به سطح بالاتری برسانیم و از محدودیتهای زمینی عبور کنیم، باید به فضا برویم. این تنها راه برای رشد پایدار و بیپایان هوش مصنوعی است.»
جمعبندی
با رشد سریع هوش مصنوعی و افزایش نیاز به انرژی و منابع محاسباتی، محدودیتهای زمینی بیش از پیش آشکار میشوند. ایلان ماسک با تأکید بر ضرورت توسعه زیرساختهای فضایی، آیندهای را ترسیم میکند که در آن دیتاسنترها و سرورهای هوش مصنوعی در مدار زمین یا حتی فراتر از آن فعالیت میکنند. هرچند این چشمانداز با چالشهای زیادی روبروست، اما میتواند راهحلی برای مشکلات زیستمحیطی و محدودیتهای منابع زمینی باشد و مسیر جدیدی را برای پیشرفت فناوری و تمدن انسانی باز کند.
