در سوم ژانویه ۲۰۰۹، خالق ناشناسی با نام ساتوشی ناکاموتو، بلاک آغازین بیتکوین را استخراج کرد و پیامی معروف درباره بحران جهانی بانکها در آن زمان را در آن جای داد. در آن روزها، تقریباً هیچکس متوجه این رویداد نشد.
امروز، پس از هفده سال، این نوآوری به یکی از تأثیرگذارترین اختراعات مالی تاریخ معاصر تبدیل شده است؛ اختراعی که از تمسخر، مخالفت بانکها، سقوطها و بیشمار اعلام مرگ خود جان سالم به در برده است. تولدت مبارک بیتکوین!
هفده سالگی
در ابتدای راه، بیتکوین چیزی جز یک آزمایش میان رمزنگاران و آزادیخواهان نبود. قیمت مشخصی نداشت، هیچ صرافیای برای معامله آزاد آن وجود نداشت و کاربردی جز انتقال ارزش همتا به همتا، که هدف اصلی آن در وایتپیپر بود، برایش متصور نبودند.
اولین تراکنش شناختهشده در ماه مه ۲۰۱۰ رخ داد؛ همان روز معروف «روز پیتزای بیتکوین» که طی آن ۱۰,۰۰۰ بیتکوین برای خرید دو پیتزا خرج شد. در آن زمان، بیتکوین را اسباببازی برنامهنویسان، تلاشی شکستخورده برای پول دیجیتال یا «پول جادویی اینترنتی» بدون هیچ ارزش ذاتی میدانستند.
بعدها، اولین توجه جدی رسانهها به بیتکوین، به دلایل اشتباه بود. بازارهای دارکنت در اوایل دهه ۲۰۱۰ رونق گرفتند و بیتکوین با فعالیتهای غیرقانونی، مواد مخدر و جرم و جنایت گره خورد و شهرتی به عنوان پول دنیای زیرزمینی پیدا کرد. رسانههای سنتی به سرعت آن را ابزاری برای مجرمان معرفی کردند و نهادهای نظارتی هشدار دادند که آیندهای مشروع برایش متصور نیستند.
این بدنامی سالها همراه بیتکوین بود، هرچند بعدها دادهها نشان دادند که فعالیتهای غیرقانونی تنها بخش کوچکی از تراکنشهای بیتکوین را تشکیل میدهد.
از مرگ تا دارایی تریلیون دلاری
ورود بیتکوین به صرافیها نشان داد که این دارایی با نوسانات شدید روبرو خواهد بود. رشد کرد، سقوط کرد، دوباره رشد کرد و باز هم سقوط کرد و این چرخه بارها در طول بیش از یک دهه تکرار شد. با توجه به اینکه برخی از این اصلاحات تا ۵۰، ۶۰ یا حتی ۸۰ درصد هم میرسید، مخالفان هر بار آن را «مرده» اعلام کردند. در واقع، از سال ۲۰۱۰ تاکنون حدود ۴۵۰ مورد از این اعلام مرگها ثبت شده است.
به بیتکوین لقب حباب یا «سم موش به توان دو» داده شد. آن را با جنون گل لاله مقایسه کردند و اقتصاددانان مشهور هشدار دادند که ارزشش به صفر خواهد رسید. اما هیچگاه این اتفاق نیفتاد.
در عوض، بیتکوین بارها خلاف این پیشبینیها را ثابت کرد. روایتها در جریان رشد صعودی سال ۲۰۱۷ تغییر کرد و پس از سقوط کرونا و رشد مجدد، این تغییر تثبیت شد. با چاپ بیسابقه پول توسط دولتها، عرضه محدود بیتکوین به ۲۱ میلیون واحد اهمیت پیدا کرد.
به تدریج، بیتکوین دیگر فقط به عنوان «پول دیجیتال» مطرح نبود؛ برای برخی به طلای دیجیتال، برای برخی دیگر به پوششی در برابر کاهش ارزش پول و حتی ذخیره ارزش بلندمدت تبدیل شد.
در سال ۲۰۲۴، با راهاندازی حدود دوازده صندوق ETF بیتکوین اسپات در آمریکا، مشروعیت بیشتری یافت. سپس به موضوعی کلیدی در انتخابات ریاستجمهوری آمریکا بدل شد و حتی صحبتهایی درباره ذخیره استراتژیک بیتکوین در این کشور مطرح شد. برای یک نوجوان، دستاورد کمی نیست.
جشن جامعه
طبیعتاً جامعه فعال رمز ارز به سرعت تولد بیتکوین را جشن گرفت؛ رمز ارزی که به راهاندازی صنعتی چند تریلیون دلاری کمک کرد. مایکل سیلور، مدیرعامل بزرگترین شرکت دارنده بیتکوین، تصویری از کیک نارنجی منتشر کرد و تولد بیتکوین را تبریک گفت. یکی دیگر از کاربران نوشت:
هفده سال پیش در چنین روزی، ساتوشی ناکاموتو بیتکوین را به جهان معرفی کرد.
آنچه به عنوان یک آزمایش آرام آغاز شد، اکنون به شبکه پولی جهانی تبدیل شده است.
از ایدهای خاص در فضای آنلاین تا دارایی چند تریلیون دلاری، بیتکوین امور مالی، اعتماد و حاکمیت را دگرگون کرده و ثابت کرده است…
منبع: لینک خبر
