ویتالیک بوترین، یکی از بنیانگذاران اتریوم، در تاریخ ۱۰ ژانویه اظهار داشت که حداکثرگرایان بیت کوین تا حد زیادی درباره حاکمیت دیجیتال درست میگفتند و استدلال کرد که اینترنت امروزی به سمت سیستمهایی تحت کنترل شرکتها حرکت کرده که به طور پنهانی قدرت کاربران را تضعیف میکند.
اظهارات او حاکمیت را فراتر از مقاومت در برابر دولتها تعریف میکند و آن را نبردی برای حفاظت از حریم خصوصی، توجه و استقلال در برابر پلتفرمهای آنلاین سودمحور میداند.
از وب باز تا وب مستقل
اظهارات بوترین در پاسخ به پست تام کرویز در شبکه اجتماعی X در اول ژانویه مطرح شد که پیشبینی کرده بود اینترنت به سه بخش تقسیم خواهد شد: یک «وب باز»، یک «وب دژگونه» با کنترل شدید، و یک «وب مستقل» کوچکتر و رمزنگاریشده که بر پایه اعتماد ساخته میشود.
بوترین گفت با حدود ۶۰ درصد این دیدگاه موافق است و به شکافی اشاره کرد که مدتها نادیده گرفته شده بود؛ یعنی تفاوت میان سیستمهای تحت کنترل کاربر و آنچه او «کورپوسلاپ» نامید.
او کورپوسلاپ را ترکیبی از قدرت شرکتها، برندینگ پرزرق و برق و رفتارهایی توصیف کرد که به طور پنهانی علیه کاربران عمل میکنند. نمونههایی از این موارد شامل فیدهای اجتماعی جلب توجه، جمعآوری گسترده دادهها، پلتفرمهای بسته که لینک به رقبا را مسدود میکنند و محتوای رسانهای تکراری و محافظهکار است. به گفته او، هرچند این سیستمها در ظاهر مفید به نظر میرسند، اما به تدریج حق انتخاب را از کاربران میگیرند.
این توسعهدهنده اتریوم گفت که حامیان اولیه بیت کوین سالها پیش این خطر را احساس کرده بودند. مقاومت آنها در برابر عرضه اولیه سکه (ICO)، توکنهای جایگزین و برنامههای پیچیده، ریشه در حفظ استقلال بیت کوین داشت و نه گرفتار شدن در انگیزههای شرکتی. با این حال، او معتقد است که اشتباه آنها تکیه بر محدودیتهای شدید یا فشار دولت بود، به جای استفاده از ابزارهایی که آزادی کاربران را افزایش میدهد.
این موضع با انتقادات اخیر بوترین از پلتفرمهای بزرگ همخوانی دارد؛ از جمله هشدار او در دسامبر سال گذشته که X را به آهنربایی برای خصومت و خشم الگوریتمی تبدیل شده است. یک ماه پیش از آن نیز درباره ویژگی برچسب مکانی این شبکه اجتماعی هشدار داده بود و گفته بود حتی افشای جزئی موقعیت مکانی میتواند به کاربران آسیبپذیر لطمه بزند.
چشمانداز ساخت وب مستقل
بوترین برای آینده، اولویتهای یک اینترنت کاربرمحور را چنین ترسیم کرد: اپلیکیشنهایی با اولویت محلی که اشتراکگذاری داده را محدود میکنند، شبکههای اجتماعی که کنترل مستقیم محتوا را به کاربران میدهند و ابزارهای مالی که کاربران را به ریسکهای افراطی سوق نمیدهند. او همچنین از سیستمهای هوش مصنوعی باز و متمرکز بر حریم خصوصی حمایت کرد که به جای جایگزینی انسان، به کار او کمک میکنند.
زک ویلیامسون، بنیانگذار بلاکچین آزدک با تمرکز بر حریم خصوصی، در پستهای قبلی خود دیدگاههای مشابهی را مطرح کرده و استدلال کرده بود که اقتصاد توجه، درک مشترک را تضعیف کرده و کاربران را به محصول تبدیل کرده است. ویلیامسون هشدار داد که تغییر انگیزهها با چالش و مصالحه همراه خواهد بود، اما معتقد است رمزنگاری و سیستمهای غیرمتمرکز راهی رو به جلو ارائه میدهند.
برخی از اعضای جامعه همچنان محتاط هستند. مارک پل نوشت که رمز ارز در ابتدا به عنوان جایگزینی برای فناوریهای تحت سلطه شرکتها آغاز شد اما اغلب همان مسیر را تکرار کرده است، هرچند او معتقد است این حوزه میتواند از این مرحله عبور کند.
برای بوترین، چالش امروز به اندازه مسائل فنی، فرهنگی نیز هست؛ با هدف ساخت ابزارهایی که به حریم خصوصی احترام بگذارند، در برابر دستکاری مقاومت کنند و به افراد اجازه دهند مستقل فکر و عمل کنند. پیام پایانی او ساده بود: سیستمهایی که اختیار را از کاربران میگیرند رد کنید و به نرمافزاری متعهد شوید که کنترل را به دست کاربران بازمیگرداند.
منبع: لینک خبر
